Coalitieprogramma 2026 - 2030

Inleiding 

Economie vormt de basis voor veel van de maatschappelijke opgaven waar de gemeente voor staat. Door slim te investeren in, en richting te geven aan het economisch beleid, creëren we impact op thema’s als woningbouw, leefbaarheid, participatie, verduurzaming en mobiliteit. Oude IJsselstreek heeft daarbij een unieke economische positie, geworteld in een sterke maakindustrie, innovatieve clusters en een hechte samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Deze kracht willen we behouden en verder versterken, terwijl we sturen op basis van demografische ontwikkelingen, innovatie stimuleren en ruimte creëren voor uitbreiding van bedrijventerreinen. Daarbij houden we nadrukkelijk oog voor ons MKB en hanteren wij een ‘ja, mits’ in plaats van een ‘nee, tenzij’ houding.

Innovatieve maakindustrie 

De innovatieve maakindustrie vormt het economische motorblok van de Achterhoek en in het bijzonder van onze gemeente. Onze bedrijven behoren tot de meest innovatieve van Nederland en zijn diep verankerd in de lokale samenleving. Met circa 40% van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen en sterke verbindingen met het verenigingsleven, levert de sector een essentiële bijdrage aan zowel de economie als de leefbaarheid. Tegelijkertijd speelt onze maakindustrie een sleutelrol in het ontwikkelen van oplossingen voor opgaven in onder meer de zorg, bouw, agrofood en logistiek. Het is daarom van groot belang deze sector te behouden en verder te versterken. De gemeente vervult hierin een proactieve en verbindende rol, zowel lokaal als regionaal. Wij zetten in op het borgen van bestaande werkgelegenheid, het behouden en aantrekken van (internationaal) talent en het stimuleren van nieuwe economische ontwikkeling, onder andere op het gebied van robotisering, digitalisering en defensie-industrie. Dit doen we door nieuwe samenwerkingen aan te jagen, innovatiegericht in te kopen en initiatieven zoals start-ups, leerkringen en innovatiecentra actief te faciliteren.

Arbeidsmarkt

De arbeidsmarktopgave heeft invloed op onze economie, leefbaarheid en voorzieningen. Door demografische ontwikkelingen neemt de beroepsbevolking af, terwijl de vraag naar personeel groot blijft. Daarom wordt steeds vaker gekeken over de grenzen van de regio en zelfs daarbuiten. Ontwikkelingen zoals digitalisering en robotisering vragen om andere vaardigheden en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Ondernemers en onderwijs zijn hiervoor primair aan zet. De rol van de gemeente ligt in het creëren van de juiste randvoorwaarden. Wij zetten in op voldoende en passende ruimte voor bedrijven. Wij investeren in woningbouw om werknemers te kunnen huisvesten en pakken knelpunten in infrastructuur en bereikbaarheid aan. Daarnaast stimuleren wij actief de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven, zodat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar aansluiten.

Bedrijventerreinen 

Het revitaliseren en uitbreiden van bedrijventerreinen is essentieel voor onze economie, omdat het de basis biedt voor groei, innovatie en werkgelegenheid. We zetten in op de ontwikkeling van Het VIP, Rieze II en een regionaal bedrijventerrein in onze gemeente. Waarbij uitbreidingen nadrukkelijk bedoeld zijn om ruimte te bieden aan de innovatieve maakindustrie. We hebben daarbij oog voor de landelijke ontwikkelingen rondom netcongestie. Tegelijkertijd willen we lokaal opgestarte initiatieven om onafhankelijke stroomnetwerken op te zetten continueren en uitbreiden.

Detailhandel

Een aantrekkelijk en vitaal winkelaanbod in onze grotere kernen is belangrijk voor de leefbaarheid, economie en sociale samenhang. Winkels zorgen voor voorzieningen, levendige centra en ontmoetingen tussen inwoners. Het is daarom van belang goede contacten te onderhouden met de verschillende ondernemersverenigingen en actief mee te denken bij vraagstukken rondom centrumontwikkeling. Alleen door samen te werken kunnen vitale en toekomstbestendige centra behouden blijven.

Vrijetijdseconomie

De vrijetijdseconomie biedt belangrijke economische kansen voor onze gemeente. Deze sector groeit sterk op provinciaal en regionaal niveau en draagt bij aan zowel economische ontwikkeling als aan de aantrekkelijkheid van het gebied. Als gemeente zetten wij daarom in op een kwalitatief en onderscheidend aanbod, zowel in de kernen als in het buitengebied. Wij investeren gericht in onder andere waterrecreatie en de ontwikkeling van aantrekkelijke wandel- en fietsroutes. En we stimuleren regionale en grensoverstijgende verbindingen. Daarbij vervullen we een faciliterende en verbindende rol, gericht op samenwerking tussen ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden. Een sterke vrijetijdseconomie draagt in onze ogen bij aan de profilering van de Achterhoek en Oude IJsselstreek en vormt voor veel bezoekers een eerste, positieve kennismaking met onze gemeente.

De krapte op de lokale en regionale woningmarkt heeft veel gevolgen. Starters komen er vrijwel niet tussen en kunnen geen eerste huis kopen. De doorstroom stokt omdat senioren geen geschikte huisvesting kunnen vinden, waardoor grotere ééngezinswoningen bezet blijven. 

De beperkte beschikbaarheid levert ook op dat koopwoningen steeds duurder worden en voor steeds minder inwoners haalbaar zijn. De druk op sociale en middenhuur loopt op en urgentieregelingen komen onder druk te staan, vooral door de beperkte beschikbaarheid van passende woonruimte. 

Door de lokale demografische ontwikkelingen verandert de leeftijdsamenstelling van onze inwoners. 

Door de lokale demografische ontwikkelingen verandert de leeftijdsamenstelling van onze inwoners. Inwoners van onze gemeente zijn gemiddeld steeds ouder. Door die verandering is er nog extra behoefte aan andere vormen van huisvesting, die op korte termijn niet beschikbaar lijkt. 

Wij zijn ervan overtuigd dat wij nog in deze coalitieperiode extra tempo moeten maken, om eerder dan nu gepland antwoorden te vinden op de huisvestingsvragen van onze inwoners. Daarbij kijken we naar de hele keten die nodig is van planvorming tot realisatie.

Bouwen conform planning 

De gemeente Oude IJsselstreek heeft de ambitie uitgesproken om tot 2035 ongeveer 2500 woningen te bouwen. Dat is ook zo vastgelegd in de regionale woondeal. Daarvan zijn er nu voor ongeveer 1600 woningen al locaties bekend en plannen gemaakt. We willen de komende periode ook de overige woningbouwplannen concreet maken, en de resterende 900 woningen opnemen in onze langjarige planning, om op die manier uitvoering te kunnen geven aan onze woningbouwopgave. 

Hier ligt een uitdaging op het gebied van natuur en landschap, klimaatadaptatie en kwaliteit van de woonomgeving. Die uitdaging is helder. Dus moeten we zoeken naar innovatieve, pragmatische en toch ook snelle oplossingen die soms (deels tijdelijk) ten koste moeten gaan van andere beleidsdoelen.

Bouwen boven de opgave

Bij voorkeur realiseren we tot 2035 aanvullend daarop nog extra woningen. We onderzoeken welke ruimte er is in, en naast de regionale afspraken. En we kijken naar lokale mogelijkheden om meer woningen te kunnen bouwen. We hebben daarbij oog voor woningbouw in alle kernen, met focus op sociale en middenhuur. Die laatste categorie kan interessant zijn voor het bedrijfsleven bijvoorbeeld om in te zetten voor arbeidsmigranten. 

Daarbij komt de aanvullende uitdaging van netcongestie. We zien nu al dat netbeheerders de groeiende behoefte aan energievoorziening niet kunnen beantwoorden. Het is noodzakelijk om regionaal samen te werken om te zoeken naar mogelijkheden om wel meer woningen te kunnen realiseren, die ook van energie kunnen worden voorzien. Wellicht dat alternatieve innovatieve vormen van energie opwek daarbij kunnen helpen. Denk daarbij aan het waterstof initiatief in Netterden of buurtbatterijen.

Bouwen door de inzet van niet-woningen 

Transformatie is een belangrijke optie om andersoortig vastgoed in te zetten voor woningbouw. Denk daarbij aan voormalige kantoorpanden, scholen of opvanglocaties. De locaties waar deze mogelijkheden zich voordoen worden al getoetst op (financiële) haalbaarheid daarvan. 

We willen hierbij ook nadrukkelijk kijken naar de zogenaamde ‘rotte kiezen’. We kennen voorbeelden in onze kernen van panden die een doorn in het oog zijn, en die we mogelijk door gemeentelijke transformatie geschikt kunnen maken voor de reguliere woningmarkt We willen deze panden inventariseren en beleid ontwikkelen hoe daarmee om te gaan. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar de inzet van een leegstandsverordening.

Inleiding 

Ontmoeting is essentieel voor sociale cohesie op wijk- en dorpsniveau. Oude IJsselstreek kent van oudsher een sterke traditie van naoberschap. Deze cultuur van onderlinge hulp en betrokkenheid leidde tot een rijk verenigingsleven met een hoge participatiegraad. Het resultaat: een breed scala aan maatschappelijke voorzieningen, sportaccommodaties, buurthuizen, scholen en diverse ontmoetingsplekken, verspreid over alle kernen. Deze accommodaties vormen fysieke ankerpunten waar ontmoeting, participatie en ondersteuning samenkomen. 

De afgelopen jaren vinden structurele veranderingen plaats. Demografische verschuivingen, zoals vergrijzing en ontgroening, zetten het draagvlak voor voorzieningen onder druk. Deze ontwikkeling beïnvloedt niet alleen het gebruik van voorzieningen, maar tast ook de basis van vrijwilligersorganisaties aan. Deze trend heeft directe gevolgen voor het gebruik van scholen, sportvoorzieningen en jeugdaccommodaties. Tegelijkertijd neemt de vraag naar seniorenvoorzieningen en aangepaste activiteiten toe. De kern van deze opgave is het vinden van balans tussen leefbaarheid en (financiële) haalbaarheid.

Maatschappelijke voorzieningen 

Het behoud van maatschappelijke voorzieningen in alle kernen is essentieel voor sociale samenhang en het welzijn van inwoners. Tegelijkertijd dwingen vraagstukken rond financiële realiteit, duurzaamheid en organisatorische beperkingen tot scherpe prioritering. Het spanningsveld tussen ambitie en mogelijkheden vraagt om creatieve oplossingen en mogelijk pijnlijke keuzes. Wij erkennen de complexiteit van deze opgave, maar stellen vast dat leefbaarheid voorop staat als fundament voor het welzijn van alle inwoners. 

Het behoud van voorzieningen kan niet tegen elke prijs, maar vraagt om slim combineren, efficiënt beheer en mogelijk nieuwe samenwerkingsvormen. Leefbaarheid en sociale samenhang wegen daarbij wel zwaarder dan pure efficiëntieoverwegingen. Tegelijkertijd verwachten we ook een rol van onze inwoners hierin bij het ontwikkelen van plannen voor de toekomst van hun eigen wijk of kern. 

Het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan 2020-2036 vormt het kader voor onderwijshuisvesting, met concrete plannen voor nieuwe Integrale kindcentra in Silvolde en Ulft. 

Het aanbod aan (sport en culturele) voorzieningen hebben we hoog in het vaandel staan. We zien dat het aanbod relatief groot is, vooral in de kleinere kernen. Om de kwaliteit te behouden vragen de accommodaties daarbij om substantiële investeringen in onderhoud en verduurzaming. We werken al aan een nieuw beleidskader Sport en sportaccommodaties waarin we een doorkijk maken naar het sportlandschap in 2050. 

De aangekondigde visie op Maatschappelijk Vastgoed moet het noodzakelijke afwegingskader bieden voor toekomstige beslissingen. Dit kader verschaft duidelijkheid over prioriteiten, randvoorwaarden en de rol van verschillende partijen. Het biedt de mogelijkheid om consistent beleid te voeren, ook wanneer moeilijke keuzes onvermijdelijk blijken. Wij willen deze visie op Maatschappelijk Vastgoed zo spoedig mogelijk afronden.

Verenigingen 

Bij al deze ontwikkelingen speelt het lokale verenigingsleven een grote rol op het gebied van leefbaarheid en sociale verbinding. Een belangrijke manier om ons verenigingsleven te ondersteunen in hun toekomstbestendigheid is via structurele subsidies. De huidige ‘Uitvoeringsregeling Basissubsidies’ en de ‘Uitvoeringsregeling Subsidies Maatschappelijke Effecten’ dateren inhoudelijk van 2018. We bekijken of de uitvoeringsregels nog aansluiten bij wat er nu en in de toekomst nodig is. In deze bestuursperiode evalueren we binnen de huidige geindexeerde budgetten de uitvoeringsregels.

Inleiding 

Het buitengebied beslaat tussen de 85% en 90% van het gemeentelijke grondgebied. Hier komen belangrijke economische, maatschappelijke en ecologische opgaven samen. Met een eerder ontwikkeld gemeentelijk programma Vitaal Buitengebied (2022) is gekozen om deze opgaven integraal en programmatisch te benaderen. Meerdere opgaven zijn al in beeld gebracht, zoals een gebiedsanalyse rondom droogte en wateroverlast. De gemeente streeft ernaar om in 2050 te komen tot een vitaal, leefbaar en toekomstbestendig buitengebied. We volgen daarbij de landelijke en provinciale kaders. De komende vier jaar willen we het huidige beleid voortzetten met daarin duidelijke keuzes over ontwikkelrichting en prioritering. Onze focus ligt primair op het benutten van economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Binnen deze focus zoeken wij naar een zorgvuldige balans met de ecologische opgaven.

Agrarisch ondernemerschap

Sinds de PAS-uitspraak in 2019 is de agrarische sector geconfronteerd met langdurige onzekerheid over stikstofbeleid en vergunningverlening. De gemeente heeft de afgelopen jaren specifiek geïnvesteerd in de ondersteuning van de agrarische sector door de inzet van een agrarisch accountmanager. De nieuwe coalitie is voornemens om dit de komende periode voort te zetten. Ook zetten we ons Landschapsfonds voort. Dit fonds blijven we onder de aandacht brengen van onze agrarische ondernemers. Verder kiezen wij ervoor om geen lokale ontwikkelrichting vast te stellen, maar de landelijke en provinciale kaders te volgen en toe te passen. In samenwerking met medeoverheden, agrariërs, gebiedspartners en andere belanghebbenden willen wij toewerken naar een toekomstbestendige agrarische sector op erfniveau. Het Rijk heeft het transitiefonds opnieuw beschikbaar gesteld. Dit biedt weer mogelijkheden voor investeringen in verduurzaming, extensivering en innovatie.

Recreatie en toerisme

We zien versterking van recreatie en toerisme in het buitengebied als kans voor de vitaliteit. Daarbij houden we rekening met een goede balans tussen gastvrijheid en het beschermen van de landschappelijke kwaliteiten. We staan open voor ontwikkelkansen, waarbij recreatie en toerisme ‘dragers’ zijn van landschap en natuur. Bezoek wordt dan niet alleen een belasting, maar biedt juist kansen voor goed onderhoud van landschapselementen, het behoud van cultureel erfgoed en nieuwe belevings- en ontmoetingsplekken. Dit bevordert de gezondheid en sociale cohesie. Wij willen de komende coalitieperiode toewerken naar een beleids- en uitnodigingskader recreatie en toerisme voor ons buitengebied.

Natuur, landschap en water 

Natuur, landschap en waterkwaliteit vragen blijvende aandacht in het buitengebied en zijn een integraal onderdeel van onze maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Het versterken van de groenblauwe dooradering en biodiversiteit is belangrijk om het buitengebied vitaal en toekomstbestendig te houden. Wij sluiten aan bij de uitvoering van Europese en landelijke regelgeving op het gebied van natuur, landschap en water. De komende jaren zetten wij ons onder meer in om de Boscompensatieregeling van Rijkswaterstaat verder onder de aandacht te brengen.

Ondermijning

Een vitaal buitengebied vraagt ook om een veilige en weerbare leefomgeving. Ondermijnende criminaliteit zet de leefbaarheid, het ondernemerschap en het vertrouwen in het buitengebied onder druk. Daarom blijven wij inzetten op de aanpak van ondermijning, in nauwe samenwerking met inwoners, agrariërs, ondernemers en veiligheidspartners. Door alert te zijn op signalen, bewustwording te vergroten en misbruik van leegstaande panden en erven tegen te gaan, werken we aan een veilig en toekomstbestendig buitengebied.

Inleiding

Oude IJsselstreek heeft de afgelopen jaren stappen gezet in de energietransitie, onder meer via windenergie, zonneparken en lokale initiatieven. Tegelijkertijd zien we dat de opgaven richting 2050 complex zijn en afhankelijk van factoren zoals geopolitieke ontwikkelingen, draagvlak en netcapaciteit. We hebben als gemeente goed inzicht in de belangrijkste klimaat- en wateruitdagingen voor de komende jaren. Ook is vanuit circulariteit geïnvesteerd in de grondstoffentransitie, met als doel het verminderen van restafval. De komende jaren zet de gemeente in op verdere verduurzaming, met nadrukkelijker aandacht voor haalbaarheid, betaalbaarheid en effectiviteit. Dit betekent dat we scherper prioriteren en keuzes maken in welke projecten we wel en niet oppakken.

Energietransitie

De energietransitie is een landelijke opgave met als doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Deze opgave is regionaal uitgewerkt en vertaald naar een gemeentelijk uitvoeringsprogramma. Als coalitie kiezen wij ervoor om onze bestaande bijdrage aan deze regionale afspraken af te ronden. Voor aanvullende behoefte willen wij, op basis van huidige ontwikkelingen, de beleidsnotitie Ruimtelijke Ordening en Duurzame Energieopwekking herijken. Tegelijkertijd erkennen we dat netcongestie een belangrijke beperkende factor is. Dit heeft directe gevolgen voor bedrijven, woningbouw en verduurzamingsprojecten. De invloed van de gemeente hierop is beperkt. Daarom zoeken we samen met het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties naar praktische alternatieven en haalbare oplossingen. Binnen de warmtetransitie ligt de focus de komende vier jaar op het faciliteren van en informeren over het isoleren van bestaande woningen. Dit zien wij als de meest effectieve en haalbare stap om energiegebruik terug te dringen. Voor andere vormen van de warmtetransitie voeren wij geen actief beleid, tenzij zich concrete en logische koppelkansen voordoen, bijvoorbeeld bij het benutten van restwarmte.

Klimaatadaptatie

Klimaatverandering leidt tot vaker voorkomende extreme weersomstandigheden. Ook in onze gemeente nemen de risico’s toe op wateroverlast, droogte en hittestress. De afgelopen jaren zijn deze risico’s beter in beeld gebracht en zijn op regionaal niveau instrumenten ontwikkeld die helpen bij ruimtelijke afwegingen. De komende vier jaar richten wij ons op het toepassen en verder uitvoeren van de klimaatagenda. Dit beleid vraagt om verdere uitwerking, waarbij prioritering van opgaven en programmatisch werken centraal staan. Daarbij sluiten we in de eerste plaats aan bij de geldende wettelijke normen. Klimaatadaptatie wordt een vast onderdeel van ruimtelijke plannen, waarbij we per ontwikkeling een zorgvuldige en haalbare afweging maken.

Circulariteit

De grondstoffentransitie is een belangrijke stap in de verschuiving van een lineaire naar een meer circulaire economie. Naast duurzaamheidswinst draagt deze ontwikkeling ook bij aan het verminderen van geopolitieke afhankelijkheid. Als gemeente hebben we de afgelopen jaren ingezet op ons VANG-beleid (Van Afval Naar Grondstof). Doel van het VANG-beleid is het restafval te verminderen en de scheiding van grondstoffen te verbeteren. Tegelijkertijd is de huidige aanpak mogelijk niet de meest effectieve oplossing. Daarom maken we in deze coalitieperiode ruimte om het VANG-beleid te evalueren en verschillende verwerkingsmethoden, waaronder nascheiding, nadrukkelijk te onderzoeken. Daarbij kijken we naar effecten op milieu, kosten en gebruiksgemak voor inwoners. Doel is om richting 2030, wanneer de huidige contracten aflopen, een goed onderbouwde keuze te kunnen maken voor de wijze van afvalinzameling en -verwerking. Op basis van dit onderzoek bepalen we of, en welke aanpassingen, in het beleid wenselijk en haalbaar zijn.

Inleiding

Op 22 mei 2025 heeft de gemeenteraad het Mobiliteitsplan Oude IJsselstreek 2025–2040 vastgesteld. In dit plan staat hoe wij de komende jaren werken aan een gemeente die veilig, bereikbaar, duurzaam en leefbaar is. Goede mobiliteit is belangrijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Het mobiliteitsplan is uitgewerkt in een uitvoeringsagenda met meer dan 50 concrete maatregelen tot 2040. Wij onderschrijven deze agenda en willen hier voortvarend mee aan de slag. Tegelijkertijd zijn we realistisch. De uitvoering vraagt om aanzienlijke investeringen, terwijl de gemeentelijke financiën de komende jaren onder druk staan. Daarom maken wij duidelijke keuzes. In deze coalitieperiode onderzoeken we welke maatregelen het meeste effect hebben tegen zo laag mogelijke kosten. We zoeken naar slimme oplossingen en samenwerking met andere overheden. Voor sommige plannen zijn wij namelijk afhankelijk van besluiten van het Rijk en de provincie. Wij trekken samen op om onze doelen te bereiken.

Het mobiliteitsplan is uitgewerkt in een uitvoeringsagenda met meer dan 50 concrete maatregelen tot 2040.

Verkeersveiligheid

De openbare weg moet veilig zijn voor iedereen. Dat is voor ons een basisvoorwaarde. Door veranderingen in de samenleving, zoals vergrijzing, toename van het aantal elektrische fietsen en economische groei, verandert ook het gebruik van onze wegen. Wegen die vroeger voldeden, sluiten niet altijd meer aan bij de situatie van nu. 

Wij willen daarom dat wegen logisch en veilig zijn ingericht. Dat betekent duidelijke snelheden, overzichtelijke kruispunten en herkenbare wegtypen. We hebben extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals kinderen, ouderen, fietsers en voetgangers. Veilige schoolroutes en goede oversteekplaatsen krijgen prioriteit. 

In de dorpskernen willen we de snelheid van auto’s beperken. Dat verhoogt de veiligheid en verbetert de leefbaarheid. Doorgaand vrachtverkeer leiden we waar mogelijk om de kernen heen. Zo verminderen we overlast en onveilige situaties in woongebieden. In Varsseveld en omgeving starten we met de uitvoering van de mobiliteitsopgaven, omdat daar meerdere verkeerskundige uitdagingen samenkomen. Tegelijkertijd houden we aandacht voor de verkeersveiligheid in al onze andere kernen.

Duurzaamheid

We willen dat inwoners vaker kiezen voor duurzame vormen van vervoer. Daarom stimuleren we het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer. Goede en veilige fietspaden en duidelijke verbindingen tussen dorpen helpen daarbij. 

Ook bereiden we ons voor op de verdere groei van elektrisch vervoer, waaronder het faciliteren van voldoende openbare laadpalen verspreid over de gemeente. Zo maken we het makkelijker om duurzame keuzes te maken.

Bereikbaarheid

Een goede bereikbaarheid is belangrijk voor onze economie en voor het dagelijks leven. Onze gemeente heeft groeipotentie. Nieuwe woningen en bedrijventerreinen vragen om passende infrastructuur.

Wij zetten in op verbetering en waar nodig uitbreiding van het wegennet en het behoud van het OV. Daarmee zorgen we voor een betere ontsluiting van (nieuwe) bedrijventerreinen en woonwijken en houden we voorzieningen toegankelijk voor onze inwoners. Zo versterken we zowel de bereikbaarheid als de leefbaarheid van onze gemeente.

Inleiding

Onze gemeentelijke visie ‘Naar het hart van de beweging’ is het fundament van ons handelen. De leefwereld van onze inwoners staat daarbij centraal. De afgelopen coalitieperiode is geïnvesteerd in meer preventieve, collectieve en proactieve oplossingen. Ondersteuning organiseren we zo vroeg, zo licht en zo dichtbij mogelijk. Daarmee verbeteren we de gezondheid en de kwaliteit van leven van onze inwoners, en kunnen we kosten beheersen. We zijn blij met de huidige visie en de resultaten. We zetten deze de komende coalitieperiode voortvarend door. We baseren ons daarbij verder op de onlangs verschenen VNG-propositie ‘de waarde van het Sociaal Domein’.

Bestaanszekerheid

Financiële stabiliteit is noodzakelijk om mee te kunnen doen in de samenleving. We blijven daarom inwoners actief ondersteunen om werk te vinden. Werk is dé manier om mee te doen en om in eigen levensonderhoud te voorzien. Deze inzet moet de komende periode dan ook leiden tot een (verdere) afname van de tekorten op het BUIG-budget. Aanvullend op het inkomen uit werk of uit een uitkering, houden we vast aan ons minimabeleid en het proactief toekennen van onze minimaregelingen. We hebben de beleids- en uitvoeringsregels in de vorige periode vereenvoudigd. In de komende periode evalueren we de effecten, mede in relatie tot een mogelijke armoedeval, met als uitgangspunt dat werken moet lonen.

Kansengelijkheid en inclusie

Om al onze inwoners gelijke kansen te bieden om deel te nemen aan de samenleving is het soms noodzakelijk om ongelijk te investeren. Niet alle inwoners zijn hetzelfde. Om toch dezelfde kansen te krijgen, heeft de één meer ondersteuning nodig dan de ander. We hebben dit al verwerkt in ons beleidskader Onderwijskansen voor de kinderen in de basisschoolleeftijd. We willen dit ook verder verkennen voor andere doelgroepen. De samenwerking met de stichting Onbeperkt Meedoen en de werkgroep Geef Oude IJsselstreek Kleur willen we voortzetten en bestendigen.

Jongeren

We hebben expliciet aandacht voor onze jeugd. De mentale gezondheid van jongeren vraagt om blijvende inzet en ondersteuning. We zien dat jongeren opgroeien in een tijd met grote maatschappelijke uitdagingen. Jongeren verdienen perspectief en een goede toekomst. Daarom willen we nadrukkelijker aandacht geven aan onze kinder- en jongerenraad. Ook versterken we de rol van jongerenwerk. En we zetten ons in om faciliteiten voor jongeren op het gebied van sport, cultuur en ontmoeting te organiseren en te verbeteren.

Gezond samenleven

De sociale basis versterken is noodzakelijk om proactiever en preventiever te kunnen werken. Inwoners met een sterk sociaal netwerk, en hulp en ondersteuning dichtbij, hebben langer regie over hun eigen leven. Daardoor kunnen we inwoners eerder helpen, voordat problemen verergeren en duurdere ondersteuning nodig is. Daarom werken we in 2026 aan de nieuwe meerjarige aanbesteding van de sociale basis. Samen Sterker Thuis is een mooi resultaat van samenwerking met lokale partners die ervoor zorgt dat inwoners bijvoorbeeld langer en prettiger thuis kunnen blijven wonen. Om die samenwerking nog verder te verbeteren, maar vooral om de kwaliteit van onze dienstverlening richting onze inwoners te versterken, hebben we al eerder besloten om de gemeente met verschillende zorg- en hulpaanbieders in het ‘Frank Daamen pand’ onder één dak te brengen.

Het lopende Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) zijn de sturende afspraken met het Rijk en zorgorganisaties. Op basis hiervan zetten we allerlei interventies in om bij te dragen aan de gezonde sociale basis. Die zetten we de komende vier jaar met veel enthousiasme door. Waarbij we nadrukkelijk de verbinding met sport, kunst en cultuur zoeken.

Inleiding

Waar traditionele vormen van criminaliteit op de lange termijn afnemen, zien we tegelijkertijd een toename van nieuwe en vaak minder zichtbare dreigingen, zoals cybercriminaliteit, digitale spionage en ondermijnende activiteiten. Veiligheid gaat niet alleen over cijfers, maar juist ook over beleving. Inwoners moeten zich vrij en beschermd voelen in hun eigen leefomgeving. Dat vraagt om gerichte aandacht, zeker waar het gaat om de veiligheid van meisjes en vrouwen, voor wie het gevoel van onveiligheid vaak groter is. We onderkennen de urgentie van de strijd tegen femicide en huiselijk geweld en zetten ons in om de bewustwording hierover te vergroten, onder meer via samenwerking met maatschappelijke partners.

Ook internationale spanningen en geopolitieke ontwikkelingen hebben steeds meer invloed op het veiligheidsgevoel van inwoners. De gemeente heeft een centrale rol in het waarborgen van de lokale openbare orde en veiligheid. Dit betekent dat wij verantwoordelijk zijn voor het voorkomen en aanpakken van overlast, effectieve handhaving en het voeren van regie op een samenhangend veiligheidsbeleid. Daarbij is er nadrukkelijk aandacht voor digitale veiligheid, die onlosmakelijk verbonden is met het dagelijks leven van onze inwoners. In de komende jaren zetten wij daarom in op een integrale aanpak van veiligheid: fysiek, digitaal en sociaal. Ons doel is om risico’s en criminaliteit te beperken en daarbij het veiligheidsgevoel van onze inwoners te versterken.

Leefomgeving

Vanuit het Rijk hebben wij de opdracht om de weerbaarheid te versterken. In een wereld met toenemende en onvoorspelbare geopolitieke spanningen vraagt dit om gerichte actie. We houden nadrukkelijk rekening met zogenoemde ‘grijze-zone’ dreigingen, zoals sabotage van onze vitale infrastructuur. Met de ontwikkeling van ons weerbaarheidsbeleid versterken we de weerbaarheid van onze samenleving. Daarbij richten we ons niet alleen op geopolitieke risico’s, maar ook op andere ontwrichtende ontwikkelingen, zoals de gevolgen van klimaatverandering.

Cybersecurity

Wereldwijde en geopolitieke ontwikkelingen vergroten de digitale kwetsbaarheid van onze gemeente, evenals die van onze inwoners en lokale bedrijven. Dit vraagt om keuzes over hoe en waar data wordt opgeslagen, hoeveel regie we zelf willen houden en in hoeverre we afhankelijk willen zijn van buitenlandse technologie en systemen. We zetten in op het vergroten van bewustwording en weerbaarheid, onder meer via gerichte voorlichting en campagnes. Voor de gemeente zelf betekent dit dat we onderzoeken hoe we onze digitale autonomie kunnen versterken. We verkennen welke stappen nodig zijn om op de middellange en lange termijn minder afhankelijk te worden van externe partijen, en hoe we beter kunnen aansluiten bij Europese digitale infrastructuren en samenwerkingsinitiatieven. Daarbij volgen we de landelijke kaders en het rijksbeleid. Ook zoeken we actief de samenwerking op met andere gemeenten om kennis te delen en gezamenlijk op te trekken waar dat meerwaarde biedt.